Bệnh viện 19-8 cấp cứu kịp thời trẻ 4 tuổi bị hóc mảnh xếp hình trong phế quản

 

1. ĐẶT VẤN ĐỀ:

Dị vật phế quản thường hay xảy ra ở người già và trẻ em. Tuy nhiên dị vật phế quản thường bỏ qua ở độ tuổi trung niên, ở đối tượng này thường hội chứng xâm nhập dễ bị bỏ qua không đi khám bệnh hay chụp Xquang phổi kiểm tra. Có thể do bệnh nhân chủ quan và hội chứng xâm nhập không nặng nề và dữ dội.

Dị vật phế quản ở trẻ em thường hay phát hiện kịp thời, do trẻ em chơi những đồ chơi xếp hình, các mảnh đồ chơi thường rời rạc, trẻ em muốn khám phá nên các cháu hay ngậm hoặc nuốt đồ chơi. Khi xảy ra dị vật trong phế quản trẻ em thường biểu hiện các triệu chứng xâm nhập rõ ràng, kèm theo trẻ quấy khóc, hoảng sợ….. Do vậy gia đình thường đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay.

Vị trí thường gặp của dị vật phế quản thường là phế quản gốc phải, chiếm 40-70%. Thường phế quản bên phải nhiều hơn vì phế quản này có khẩu kính lớn và nằm dốc hơn so với bên trái, thường dị vật phế quản cố định khá chắc vào lòng phế quản do bản thân dị vật hút nước chương to ra, niêm mạc phế quản phản ứng phù nề giữ chặt lấy dị vật. Dị vật phế quản có thể gây tắc nghẽn ở bất cứ nhánh phế quản thùy, dưới phân thùy nào.

Biến chứng dị vật phế quản muộn:

- Viêm phổi tái phát.

- Tắc phế quản.

- Tổn thương thùy phổi do tắc nghẽn.

- Ho máu tái phát.

- Bệnh phổi mạn tính.

Chụp Xquang phổi có thể phát hiện và cho biết vị trí cũng như hình dáng của dị vật trong đường thở. Nội soi phế quản được chỉ định cho tất cả các trường hợp nghi ngờ có dị vật phế quản kể cả không có biểu hiện lâm sàng và Xquang.

Điều trị dị vật phế quản: Nội soi phế quản là biện pháp điều trị tích cực và an toàn nhất. Nếu trường hợp khó, dị vật sần sùi và sắc nhọn không thể lấy được qua nội soi (tuy hiếm gặp), có thể phải mở lồng ngực.

2. BÁO CÁO CASE LÂM SÀNG:

- Họ tên: Nguyễn Tất Th.        Tuổi: 04 tuổi

- Địa chỉ: Xuân Phương – Nam Từ Liêm – Hà Nội.

- Lý do vào viện: Ho – khó thở sau khi nuốt đồ chơi xếp hình.

- Bệnh sử: Trước khi thực hiện thủ thuật 01 giờ, gia đình phát hiện cháu đang chơi đồ chơi xếp hình thì cháu có nuốt phải một mảnh ghép, sau đó cháu ho nhiều, kèm theo khó thở, sợ hãi, kích thích, gia đình chuyển bệnh nhân tới Bệnh viện 19-8, bệnh nhân được thực hiện nội soi tai mũi họng, phát hiện đồ chơi màu vàng nằm trong khí quản, bệnh nhân lập tức được chuyển tới phòng nội soi phế quản ống mềm bệnh viện 19-8 để thực hiện soi gắp dị vật khẩn cấp.

- Tiền sử: Bệnh nhân khỏe mạnh. 

- Khám lúc vào:

         + Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt.

         + Thể trạng trung bình.

         + Hội chứng nhiễm trùng (-).

         + Hội chứng suy hô hấp(-).

         + Hội chứng xâm nhập (+).

         + Phổi: RRFN rõ.

- Cận lâm sàng:

         + Nội soi tai mũi họng: Phát hiện dị vật đã rơi vào lòng khí phế quản.

- Bệnh nhân được thực hiện gây tê tại chỗ, soi phế quản bằng ống soi mềm đường kính 2.0 mm, phát hiện dị vật màu vàng kích thước dài 2 cm nằm ở phế quản gốc bên phải. Kíp kỹ thuật đã sử dụng rọ gắp dị vật FG-17K-1 đưa dị vật vào rọ đưa ra ngoài thành công.

- Sau khi thực hiện xong kỹ thuật bệnh nhân tỉnh táo, không ho máu, không sốt và trẻ chơi bình thường.

Hình 1: Dị vật màu vàng phế quản gốc phải.

Hình 2: Dị vật được đưa vào rọ đưa ra ngoài.

3. KẾT LUẬN:

             - Trẻ em nhỏ, nhất là trẻ em trai thường hay chơi đồ chơi xếp hình, có những mảnh xếp rời rạc, do đó khả năng các cháu nuốt và ngậm phải những mảnh ghép là rất hay xảy ra. Do vậy các bậc cha mẹ nên chú ý chọn đồ chơi cho các cháu, nhất là những đồ chơi nhỏ, rời rạc, màu sắc…..

             - Trên đây là ca bệnh nhân nhi nhỏ tuổi đã được các bác sỹ khoa Hô hấp (A4) Bệnh viện 19-8 phát hiện dị vật phế quản do đồ chơi kịp thời, nhanh chóng can thiệp qua nội soi phế quản ống mềm dễ dàng, giúp bệnh nhân giảm nhanh các triệu chứng hô hấp.

             - Qua đây khẳng định được trình độ phát triển chuyên môn của Khoa Hô hấp và Bệnh phổi Bệnh viện 19-8 được nâng cao, đủ khả năng điều trị được những ca bệnh khó và nặng một cách nhanh chóng.

_ThS. Bs. Phạm Ngọc Hảo - Khoa Nội 4_